Wat is een jaarplan?
Een jaarplan vertaalt je ambitie voor het komende jaar naar concrete doelen, projecten en verantwoordelijken, verdeeld over vier kwartalen. Het zegt wat je dit jaar wilt bereiken, wat daarvoor moet gebeuren en wie het doet.
Een jaarplan is geen lijst met wensen en geen rapport voor de bank. Het is een stuurmiddel dat je elke week gebruikt. Past het niet op één A4, dan weet niemand in je bedrijf er wat mee.
Wat is het verschil tussen een jaarplan en een businessplan?
Een businessplan beschrijft je bedrijf en de markt en is bedoeld om te starten of financiering te krijgen. Een jaarplan beschrijft wat je dit jaar gaat doen en is bedoeld om te sturen. Het eerste is voor anderen, het tweede is voor jou en je team.
Een voorbeeld. Een installatiebedrijf schreef bij de oprichting een businessplan met marktanalyse. Elk jaar maakt het nu een jaarplan: twee hoofddoelen, per kwartaal een paar projecten en een vaste maandelijkse check. Het businessplan ligt in de la, het jaarplan hangt aan de muur.
Hoe maak je een jaarplan?
Een jaarplan maak je in vijf stappen: kijk terug, kies weinig doelen, vertaal ze naar kwartalen, geef elk doel een eigenaar en een cijfer en borg het in je ritme.
- Kijk terug. Wat werkte, wat kostte energie en waar liep je tegenaan? Gebruik cijfers en geen gevoel. Zet omzet, marge en kasstroom naast het vorige plan.
- Kies weinig doelen. Twee of drie hoofddoelen voor het jaar, anders trek je alle kanten op. Formuleer ze meetbaar: wat is er aan het einde van het jaar anders? Hoe je doelen meetbaar maakt met OKR’s. Lees ons OKR-artikel.
- Vertaal ze naar kwartalen. Splits elk jaardoel in kwartaaldoelen en projecten. Het eerste kwartaal is het scherpst, de latere mogen nog bijgesteld worden. Schrijf ook op wat je dit jaar bewust laat liggen.
- Geef elk doel een eigenaar en een cijfer. Zonder eigenaar is een doel een wens. Spreek af wie waarvoor verantwoordelijk is en welk cijfer laat zien of het lukt.
- Borg het in je ritme. Een plan dat in een la verdwijnt, mislukt. Plan een vaste weekstart, een maandelijkse voortgangscheck en elk kwartaal een evaluatie. Veel ondernemers leggen het plan samen met het team vast tijdens een heidag. Zo organiseer je een heidag waar je team met een plan uit komt. Lees ons artikel over de heidag.
Wil je weten waar jouw bedrijf staat? In de Tactische Meeting scoor je je eigen bedrijf in één dag op groei, sturing en navigatie en ga je naar huis met een plan voor het komende kwartaal.
Voorbeelden van een jaarplan
Installatiebedrijf: betrouwbare planning. Het jaardoel is meer onderhoudscontracten met minder haastwerk. Het eerste kwartaal draagt de eigenaar de planning over, het tweede krijgen offertes een vast format, het derde komt er een actie voor onderhoudscontracten en het vierde wordt alles geëvalueerd.
Recruitmentbureau: vaste klanten. Het bureau wil minder losse opdrachten en meer vaste samenwerkingen. Het eerste kwartaal legt het de intake vast, het tweede start het een eerste acquisitiekanaal, het derde een tweede en het vierde kijkt het welk kanaal vaste klanten oplevert.
Webshop: betere marge. Het jaardoel is een hogere marge zonder omzetverlies. Het eerste kwartaal worden inkoopafspraken herzien, het tweede wordt het assortiment opgeschoond, het derde worden retouren aangepakt en het vierde wordt de prijsstelling bekeken.
In alle drie de gevallen is het patroon hetzelfde: weinig doelen, per kwartaal één duidelijke stap en een vast moment om te kijken of het lukt.
Een jaarplan bij CLUB49
Een jaarplan is pas waardevol als je er wekelijks mee stuurt. Bij CLUB49 pak je dat aan met OS49, onze eigen methodiek.
In het basecamp Strategie vertaal je je ambitie naar een scherpe koers en een plan voor het jaar. In het basecamp Cijfers maak je zwart-op-wit welke getallen laten zien of je op koers ligt. In het basecamp Leiderschap bouw je het vergaderritme waarmee je team het plan elke week omzet in werk.
Geen plan dat in een la verdwijnt dus, maar een scorekaart waarmee je grip houdt. Je kunt in één dag zwart-op-wit zien waar je grip op cijfers, team en uitvoering weglekt tijdens de Tactische Meeting. De dag kost €100 excl. btw, lunch inbegrepen.
Eerst meer weten over de aanpak? Lees hoe je de stap maakt van een succesvol naar een excellent bedrijf. Lees onze pagina voor ondernemers boven het miljoen.
Veelgestelde vragen over een jaarplan
Hoe ziet een jaarplan eruit?
Een goed jaarplan past op één of twee pagina’s. Je ziet bovenaan de twee of drie hoofddoelen, daaronder per kwartaal de projecten, bij elk project een eigenaar en een cijfer waarmee je de voortgang meet.
Wanneer maak je een jaarplan?
Een vaste regel bestaat niet. Veel ondernemers doen het in het laatste kwartaal van het jaar, zodat ze op 1 januari kunnen starten. Het kan ook op een ander moment, zolang het plan een duidelijke start en einddatum heeft.
Wie moeten meedoen aan het jaarplan?
In ieder geval jij en de mensen die verantwoordelijk zijn voor de doelen. Betrek je team vroeg, want mensen voeren een plan sneller uit als ze het zelf hebben meegebouwd.
Hoe vaak moet je een jaarplan bijstellen?
Kijk elke maand naar de voortgang en stel het plan elk kwartaal bij. Pas het doel aan als de situatie echt veranderd is. Pas het niet aan alleen omdat het lastig wordt.
Meer lezen? Bekijk alle artikelen in de kennisbank van CLUB49 voor ondernemers. Lees onze kennisbank.


