Wat is accountability?
Accountability is de bereidheid om te doen wat je hebt afgesproken en om uit te leggen wat je hebt gedaan, ook als het niet gelukt is. In een team met accountability weet iedereen wat er van hem of haar wordt verwacht en spreken mensen elkaar daar op aan.
In het Nederlands zeg je ook wel aanspreekbaarheid, verantwoording nemen of afspraak is afspraak. Het draait niet om straffen of controleren. Het draait om vertrouwen dat afspraken worden nagekomen.
Wat is het verschil tussen accountability en verantwoordelijkheid?
Verantwoordelijkheid is de taak die je hebt. Accountability is dat je daar op aanspreekbaar bent. Je kunt verantwoordelijk zijn voor een taak en toch niet accountable als niemand ooit vraagt hoe het ervoor staat.
Een voorbeeld. Een operationeel medewerker is verantwoordelijk voor de levertijden. Op papier is dat duidelijk, maar er is geen cijfer en geen moment waarop het besproken wordt. Lopen de levertijden uit, dan gebeurt er niets. Zodra de levertijd elke week op tafel ligt en zij uitlegt wat er gebeurde, is er wel accountability.
Hoe bouw je accountability op?
Accountability bouw je op in vijf stappen: maak afspraken concreet, leg één eigenaar vast, maak voortgang zichtbaar, bespreek het in een vast ritme en reageer consequent.
- Maak afspraken concreet. Wat, wie en wanneer, in één zin. “Ik kijk ernaar” is geen afspraak. “Ik stuur vrijdag voor twaalf uur de offerte” wel.
- Leg één eigenaar vast. Bij twee eigenaren is niemand eigenaar. Eén naam per taak en één naam per resultaat. Hoe je eigenaarschap in je team organiseert. Lees ons artikel over eigenaarschap.
- Maak voortgang zichtbaar. Gebruik een scorekaart met een paar cijfers per persoon of team, zodat iedereen ziet waar het staat zonder dat jij ernaar hoeft te vragen. Leg ook vast wat “goed” is, bijvoorbeeld in een SOP. Zo leg je werkprocessen vast die je team echt gebruikt. Lees ons SOP-artikel.
- Bespreek het in een vast ritme. Houd een korte weekstart en een maandelijkse terugblik. Begin elke keer met dezelfde drie vragen: wat had je afgesproken, wat is gelukt en wat niet. Zo houd je vergaderingen die resultaat opleveren. Lees ons artikel over effectief vergaderen.
- Reageer consequent. Doet iemand wat hij beloofde, benoem dat. Lukt het niet, zoek dan eerst de oorzaak: was de afspraak onduidelijk, was er te weinig tijd of ontbrak een vaardigheid? Pas daarna praat je over gevolgen. Laat jij zelf afspraken vallen, dan doet je team dat ook.
Wil je weten waar jouw bedrijf staat? In de Tactische Meeting scoor je je eigen bedrijf in één dag op groei, sturing en navigatie en ga je naar huis met een plan voor het komende kwartaal.
Voorbeelden van accountability
Installatiebedrijf: de weekstart. Elke maandag loopt het team vijftien minuten door de afspraken van de vorige week. Wat is afgerond, wat niet en waarom niet? Er wordt niemand afgerekend, maar het gesprek wordt wel elke week gevoerd.
Recruitmentbureau: de cijfers. Elke recruiter heeft wekelijks een klein aantal cijfers, zoals gesprekken en voorgestelde kandidaten. Die worden op maandag eerlijk gedeeld. Je hoeft dus niet tot het jaargesprek te wachten om te horen of het goed gaat.
Webshop: de klantenservice. Er is één afspraak: klachten worden binnen een werkdag beantwoord. Haalt iemand dat niet, dan legt hij uit wat er gebeurde. Vaak blijkt dan dat het proces het probleem is en niet de medewerker.
In alle drie de gevallen is het patroon hetzelfde: een duidelijke afspraak, een zichtbaar cijfer en een vast moment om erover te praten.
Accountability bij CLUB49
Accountability lukt niet met een training over houding. Het lukt als je bedrijf er ritme voor heeft. Bij CLUB49 pak je dat aan met OS49, onze eigen methodiek.
In het basecamp Cijfers bouw je de scorekaart waarop afspraken zichtbaar worden. In het basecamp Leiderschap bouw je het vergaderritme en de eigenaarschap-afspraken waarin je team elkaar aanspreekt. In het basecamp Uitvoering leg je vast hoe het werk moet gaan.
Begin bij jezelf: een team dat afspraken nakomt begint met een leider die dat voordoet. Je kunt in één dag zwart-op-wit zien waar je grip op cijfers, team en uitvoering weglekt tijdens de Tactische Meeting. De dag kost €100 excl. btw, lunch inbegrepen.
Eerst meer weten over de aanpak? Ontdek met een gratis rapport waar jouw groei vastloopt. Lees onze pagina over het doorbreken van je groeiplafond.
Veelgestelde vragen over accountability
Hoe spreek je iemand aan op gemaakte afspraken?
Begin bij de afspraak en niet bij de persoon. Benoem wat er was afgesproken, wat je hebt gezien en vraag wat er is gebeurd. Maak daarna samen een nieuwe afspraak met een datum.
Wat doe je als iemand steeds afspraken niet nakomt?
Zoek eerst de oorzaak. Is de afspraak onduidelijk, is de taak te groot of ontbreekt de vaardigheid? Verandert er na een duidelijk gesprek niets, dan volgen consequenties. Leg die van tevoren vast.
Is accountability hetzelfde als controleren?
Nee. Bij controle kijkt een ander over je schouder mee. Bij accountability maak je zelf zichtbaar hoe het gaat en leg je uit wat je hebt gedaan. Dat vraagt minder toezicht, maar wel duidelijke afspraken.
Hoe begin je als je team niet gewend is elkaar aan te spreken?
Begin klein, met één afspraak en één vast moment per week. Laat zelf zien hoe het werkt door als eerste uit te leggen wat jij hebt gedaan van je eigen afspraken. Bouw het daarna stap voor stap uit.
Meer lezen? Bekijk alle artikelen in de kennisbank van CLUB49 voor ondernemers. Lees onze kennisbank.


