Het Greiner groeimodel beschrijft vijf fases waar elk groeiend bedrijf doorheen gaat, met aan het eind van elke fase een crisis. Voor een ondernemer met een team van ongeveer 5 tot 50 mensen is die crisis geen theorie. Je herkent haar aan het gedoe in de dagelijkse operatie.
Wat is het Greiner groeimodel?
Larry Greiner publiceerde het model in 1972 in de Harvard Business Review. Zijn kernidee: een bedrijf groeit in perioden van rustige evolutie, die worden afgebroken door een revolutie. Wat in de ene fase je succes maakte, wordt in de volgende de rem. Je kunt dus niet blijven doen wat werkte. Je moet de manier van sturen vervangen.
- Creativiteit: de ondernemer doet alles zelf en beslist op gevoel. De crisis is een leiderschapscrisis. Je kunt het niet meer alleen.
- Richting: je brengt structuur aan en krijgt functies. De crisis is een autonomiecrisis. Mensen willen zelf beslissen en voelen zich afgeremd.
- Delegatie: verantwoordelijkheid gaat naar beneden. De crisis is een controlecrisis. Jij verliest overzicht op wat er gebeurt.
- Coördinatie: systemen en procedures brengen de teams bij elkaar. De crisis is een bureaucratiecrisis. Regels gaan zwaarder wegen dan resultaat.
- Samenwerking: teams werken op vertrouwen en flexibiliteit. Greiner liet de crisis van deze fase bewust open.
Zo herken je jouw crisis in de operatie
De meeste uitleg over het model blijft abstract. In de praktijk zie je een crisis aan symptomen die elke week terugkomen. Loop ze langs en kijk welke jij herkent.
Leiderschapscrisis: alle beslissingen lopen via jou, jouw agenda is de bottleneck en nieuwe mensen weten niet wat ze mogen. Autonomiecrisis: goede mensen vragen om meer ruimte, terwijl jij ziet dat er fouten worden gemaakt en weer ingrijpt. Controlecrisis: je hebt het idee dat het goed gaat, maar je kunt het niet meer zwart-op-wit aantonen. Cijfers komen te laat en afdelingen doen hun eigen ding. Bureaucratiecrisis: vergaderingen en rapportages nemen toe, terwijl de snelheid afneemt.
Hoe pak je de crisis aan
Het model benoemt de crisis maar levert de oplossing niet. Bij CLUB49 vertalen we elke crisis naar het systeem dat ontbreekt. Dat is de kern van OS49, ons besturingssysteem voor groeiende bedrijven.
- Bepaal je fase aan de hand van de symptomen hierboven en niet aan de hand van je omzet of het aantal medewerkers. Twee bedrijven met dezelfde omvang kunnen in een andere fase zitten.
- Pak de crisis van je huidige fase aan en sla geen fase over. Bij een leiderschapscrisis begin je met zo geef je werk uit handen zonder dat het misgaat. Lees ons artikel over delegeren.
- Bij een autonomiecrisis leg je eerst vast wat mensen zelf mogen beslissen en stuur je op uitkomst in plaats van op handelingen.
- Bij een controlecrisis zet je een scorekaart op met weinig cijfers en een vast weekritme om ze te bespreken. Zo krijg je grip zonder dat je alles zelf controleert.
- Bij een bureaucratiecrisis haal je regels weg die geen uitkomst opleveren en houd je alleen de werkprocessen die je team echt gebruikt. Lees ons artikel over standard operating procedure.
Scoor je eigen bedrijf in één dag op groei, sturing en navigatie. Reserveer je stoel voor de Tactische Meeting.
Voorbeelden uit het MKB
Een installatiebedrijf met twaalf medewerkers heeft elke week dezelfde discussie over planning. De eigenaar beslist nog over elke offerte. Dat is een leiderschapscrisis, geen planningsprobleem. De oplossing is een vaste regel voor wie wat mag toezeggen en niet een nieuw planningsprogramma.
Een adviesbureau met veertig mensen heeft drie teamleiders die elk een eigen werkwijze hebben. De eigenaar ziet de cijfers pas na het kwartaal. Dat is een controlecrisis. Met een wekelijkse scorekaart en één gedeeld ritme is de crisis binnen een paar maanden weg.
Greiner bij CLUB49
Wij gebruiken het model als diagnose en niet als landkaart. Je hoeft niet precies te weten in welke fase je zit. Je moet weten welk systeem je mist. Daarom is het startpunt van de Tactische Meeting een scorekaart op groei, sturing en navigatie, zodat je zwart-op-wit ziet waar je vastloopt.
Ontdek tijdens de Tactische Meeting welke groeicrisis jouw bedrijf nu afremt. Reserveer je stoel voor de Tactische Meeting.
Ontdek met een gratis rapport waar jouw groei vastloopt. Lees onze pagina over het doorbreken van je groeiplafond. Lees ook ons artikel over zo laat je je bedrijf groeien zonder dat alles op jou leunt. Lees ons artikel over schalen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel fases heeft het Greiner groeimodel?
Vijf fases: creativiteit, richting, delegatie, coördinatie en samenwerking. Elke fase eindigt in een crisis die je alleen oplost door op een andere manier te gaan sturen.
Wat is het verschil tussen evolutie en revolutie bij Greiner?
Evolutie is een periode van rustige groei met dezelfde manier van werken. Revolutie is de crisis waarin die manier niet meer werkt en je het bedrijf anders moet organiseren.
In welke fase zit mijn bedrijf?
Kijk naar de symptomen in je operatie en niet naar omzet of aantal medewerkers. Loopt alles via jou, dan zit je waarschijnlijk in de eerste crisis. Mis je overzicht terwijl je al delegeert, dan zit je in de controlecrisis.
Is het Greiner groeimodel nog actueel?
De kern is nog bruikbaar omdat de crises herkenbaar zijn. Het model is wel een vereenvoudiging uit 1972 en houdt geen rekening met sector of bedrijfstype. Gebruik het als diagnose en niet als voorspelling.
Meer lezen? Bekijk alle artikelen in de kennisbank van CLUB49 voor ondernemers. Lees onze kennisbank.


